Nevruz nedir, ne zaman kutlanır? 21 Mart Ekinoksu hakkında merak edilenler

ruz kelime olarak Yenigün anlamına gelmektedir, bahar bayramı olarak da bilinir. İlk olarak Asya Türklerinin kutlamaya başladığı bahar bayramı günümüzde Orta Asya ve Balkan milletlerince yerel renk ve adetlerle kutlanmaktadır.

nevruz-bayramı

nevruz-bayramı

Nevruz kelime olarak Yenigün anlamına gelmektedir. Nevruz Bayramı ayrıca bahar bayramı olarak da bilinir. İlk olarak Asya Türklerinin kutlamaya başladığı bahar bayramı günümüzde Orta Asya ve Balkan milletlerince yerel renk ve adetlerle kutlanmaktadır.

Baharın gelmesiyle içi coşkuyla dolan halklar kardeşlik halkası etrafında toplanarak genelde ortaya yakılan ateş üzerinden atlarlar. Bahar bayramı sadece ateş üzerinden atlama gibi bir âdete sahip değildir. Bu günde yerel kıyafetler giyilir, yemekler yapılarak ikram edilir, yardıma ihtiyacı olan komşuya yardım edilir tabiri caizse muhtaç kim varsa el uzatılır ve onun da bu kardeşlik halkasında mutlu şekilde yer alması sağlanır.

Sümelek Nedir?

Orta Asya’da nevruz bayramlarında özel olarak pişilen ve buğdaydan yapılan bir çeşit tatlıdır.

Sümelek Tatlısı
Sümelek Tatlısı

Türklerde Nevruz

Nevruz Asya Türkleri olan Göktürklerin Ergenekon’dan çıkışının bir simgesi olarak kutlanmakta; ortaya yakılan ateş Ergenekon’u simgelemektedir. Bu gelenek zamanla Türk beldelerinde yaşamış etnik halklara ve diğer komşu milletlere yayılmıştır.

Nevruz her milletin farklı efsanesinde yer edinmiştir. Türklerin Ergenekon Destanı’nın simgesiyken İranlıların Demirci Kawa Efsanesi’nin simgesidir.

Nevruzun Hikayesi

Moğol ilinde Oğuz Han soyundan İl Han’ın hükümdarlığı sırasında Tatarların hükümdarı Sevinç Han, Moğol ülkesine savaş açtı. İl Han’ın idaresindeki orduyu Kırgızlar ve diğer boylardan da yardım alarak yendi. İl Han’ın ülkesindeki herkesi öldürdüler. Yalnız İl Han’ın küçük oğlu Kıyan, eşi Nüküz ve yeğeni ile kaçıp kurtulmayı başardılar. Düşmanın, onları bulamayacağı bir yere gitmeye karar verdiler. Yabanî koyunların yürüdüğü bir yolu izleyerek yüksek bir dağda dar bir geçite vardılar. Bu geçitten geçerek içinde akarsular, pınarlar, çeşitli bitkiler, çayırlar, meyve ağaçları, çeşitli avların bulunduğu bir yere gelince Tanrı’ya şükrettiler ve burada kalmaya karar verdiler. Bu yere “maden yeri” anlamında “Ergene Kon” adını verdiler. Kıyan ve Nüküz’ün oğulları çoğaldı. Dört yüzyıl sonra kendileri ve sürüleri o kadar çoğaldılar ki, Ergenekon’a sığamadılar. Atalarının buraya geldiği geçidin yeri unutulmuştu. Ergenekon’un çevresindeki dağlarda geçit aradılar. Bir demirci, dağın demir kısmı eritilirse yol açılabileceğini söyledi. Demirin bulunduğu yere bir sıra odun, bir sıra kömür dizdiler ve ateşi yaktılar. Yetmiş yere koydukları yetmiş körükle hep birden körüklediler. Demir eridi, yüklü bir deve geçecek kadar yer açıldı. İl Han’ın soyundan gelen Türkler yeniden güçlenmiş olarak eski yurtlarına döndüler, atalarının intikamını aldılar. Ergenekon’dan çıktıkları gün olan 21 Mart’ta her yıl bayram yaptılar. Bu bayramda bir demir parçasını kızdırdılar, demir kıpkırmızı olunca önce Hakan, daha sonra beyler demiri örsün üstüne koyarak dövdüler. Bugün hem özgürlük hem de bahar bayramıdır.

https://tr.wikipedi0.org/wiki/Nevruz

Bugün, Türkler başta olmak üzere;

  • Azeriler
  • Kazaklar
  • Kırgızlar
  • Türkmenler
  • Özbekler
  • Tatarlar
  • Kırım Tatarları
  • Arnavutlar
  • Gürcüler
  • Tacikler
  • Uygurlar
  • Karakalpaklar
  • Afganlar
  • Kürtler
  • Zazalar da dahil birçok Orta Asya ve Balkan milletince kutlanmaktadır.

Nevruz Bayramı Ne Zaman Kutlanır?

Nevruz ilk Türk takvimi olan 12 hayvanlı takvimde dahi özel olarak gösterilmiş bir gün olup, gece ve gündüzün eşit olduğu ekinoks dediğimiz Rumi 9 Mart, Miladi 21 Mart tarihinde kutlanmaktadır.

1995 yılından bu yana ülkemizde bayram olarak kabul edilen Nevruz bu yıl da düzenlenecek etkinliklerle coşkuyla kutlanacak.

2010’da Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 3000 yıldan beri kutlanmakta olan Türk kökenli bu şenliği, Dünya Nevruz Bayramı ilan etmiştir. 28 Eylül – 2 Ekim 2009 arasında Abu Dhabi’de hükümetler arası toplanan Birleşmiş Milletler Manevi Kültür Mirası Koruma Kurulu, nevruzu Dünya Manevi Kültür Mirası Listesi’ne dâhil etmiştir. 2010’dan başlayarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 21 Mart’ı “Dünya Nevruz Bayramı” olarak kabul etmektedir.

Bu sayede Türk diyarlarından çıkan bu kutlu gün Türklerin dünya mirasına kattığı yeni bir güzellik olmuştur.

Nevruz bayramınız kutlu olsun.

Bir cevap yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.